Chiều ngày 01/10/2026, tại Phòng họp 1, Trường Đại học Quy Nhơn (QNU) đã có buổi làm việc với Đoàn công tác của Viện Nghiên cứu và Phát triển Tri thức số (IDK) trực thuộc Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam. Buổi làm việc tập trung trao đổi kinh nghiệm về mô hình quản lý thư viện hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số và tìm kiếm các giải pháp liên thông, chia sẻ, dùng chung nguồn tài nguyên số phục vụ công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Tham dự buổi làm việc, về phía Đoàn công tác Viện IDK có: Ông Phạm Ngọc Lan – UVTV Trưởng Ban Công tác Hội viên, Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, Phó Viện trưởng Viện IDK (Trưởng đoàn); Ông Hoàng Dũng – Phó Viện trưởng Viện IDK, Tổng Giám đốc Công ty CP Tư vấn và Tích hợp Công nghệ D&L; cùng Ông Phạm Đăng Phúc – Giám đốc đại diện Tập đoàn EBSCO tại Việt Nam.

Về phía Trường Đại học Quy Nhơn có sự tham dự của Thầy Đinh Anh Tuấn – Phó Hiệu trưởng Nhà trường; Ông Nguyễn Thành Đạt – Giám đốc Trung tâm Số và Học liệu; Ông Nguyễn Văn Thắng – Phó Trưởng phòng Hợp tác và Phát triển; Ông Nguyễn Đức Tôn – Phó Trưởng phòng Hành chính – Tổng hợp.

TS. Đinh Anh Tuấn – Phó Hiệu trưởng Nhà trường giới thiệu tổng quan về định hướng phát triển học liệu số của Nhà trường.

Vai trò cốt lõi của học liệu và thách thức trong tiến trình chuyển đổi số

Mở đầu buổi làm việc, đại diện lãnh đạo Trường Đại học Quy Nhơn đã chia sẻ về quy mô và năng lực đào tạo của Trường với đội ngũ hơn 700 cán bộ, viên chức cùng kết quả tuyển sinh ấn tượng đạt 98%. Nhấn mạnh vai trò then chốt của nguồn học liệu, lãnh đạo Nhà trường khẳng định học liệu là nơi cung cấp tri thức cốt lõi, là nền tảng không thể thiếu đối với mọi hoạt động đào tạo và nghiên cứu. Hiện nay, Thư viện là một bộ phận trực thuộc Trung tâm Số và Học liệu, giữ trọng trách đồng hành và đáp ứng tối đa nhu cầu học thuật của giảng viên, nghiên cứu sinh và người học.

TS. Nguyễn Thành Đạt – Giám đốc Trung tâm Số và Học liệu trao đổi về thực trạng nguồn tài nguyên và hạ tầng số của Nhà trường

Đại diện Trung tâm Số và Học liệu đã thẳng thắn trao đổi về thực trạng nguồn tài nguyên và hạ tầng số hiện nay. Với bề dày truyền thống hơn 50 năm, Nhà trường sở hữu kho tư liệu phong phú. Dẫu vậy, trước yêu cầu cập nhật chương trình đào tạo liên tục và tiêu chuẩn kiểm định chất lượng khắt khe, nguồn kinh phí bổ sung học liệu còn nhiều hạn chế. Đặc biệt, chi phí tiếp cận và mua bản quyền các cơ sở dữ liệu quốc tế phục vụ nghiên cứu khoa học là rất lớn, tạo áp lực tài chính không nhỏ. Về hạ tầng và công nghệ chuyển đổi số, toàn bộ công việc chuyên môn của Nhà trường đều đã được đưa lên môi trường số. Tuy nhiên, các phần mềm và hệ thống cơ sở dữ liệu hiện vẫn chưa được liên thông đồng bộ. Trước yêu cầu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đẩy mạnh liên thông dữ liệu, Nhà trường rất mong muốn nhận được sự tư vấn, hỗ trợ chuyên môn từ Viện IDK.

Đại diện Viện Nghiên cứu và Phát triển Tri thức số chia sẻ các giải pháp, lộ trình phát triển thư viện số bền vững và tiết kiệm chi phí cho các trường đại học.

Đề xuất mô hình nền tảng tập trung và giải pháp "Mua chung - Dùng chung"

Lắng nghe những khó khăn thực tế của Trường Đại học Quy Nhơn, ông Hoàng Dũng – Phó Viện trưởng Viện IDK chia sẻ kinh nghiệm từ quá trình làm việc với nhiều cơ sở giáo dục đại học. Ông cho biết khó khăn lớn nhất của các thư viện đại học tại Việt Nam hiện nay là kinh phí, khi mức đầu tư bình quân chưa đến 0,5%, dẫn đến tài nguyên phục vụ nghiên cứu khoa học còn rất khiêm tốn. Bên cạnh đó, nguồn học liệu số tiếng Việt còn khan hiếm do các rào cản về bản quyền. Ông nhấn mạnh: "Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, chúng ta phải lấy dữ liệu và học liệu làm trọng tâm – đó chính là trái tim để phát triển". Viện IDK sẵn sàng đồng hành, tư vấn lộ trình chuyển đổi số phù hợp giúp QNU vừa tiết kiệm ngân sách vừa đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kiểm định.

Gợi mở giải pháp kỹ thuật, ông Phạm Đăng Phúc – Đại diện EBSCO tại Việt Nam đã giới thiệu mô hình tối ưu nguồn tài nguyên thông qua một cổng tập trung, giúp tích hợp, mở rộng khả năng tiếp cận cả tài liệu ngoại văn lẫn nghiên cứu khoa học tiếng Việt. Nền tảng còn tích hợp công cụ AI hỗ trợ tóm lược nội dung tiếng Anh và chuyển ngữ sang tiếng Việt, giải quyết triệt để rào cản ngôn ngữ và nâng cao tần suất sử dụng thực tế của bạn đọc.

Đặc biệt, đại diện Viện IDK nhấn mạnh về mô hình Trung tâm Kết nối tri thức số – hiện đã kết nối hơn 120 trường đại học, cao đẳng trên cả nước. Đây là tiền đề để lãnh đạo các trường cùng ngồi lại, triển khai cơ chế "mua chung, chia sẻ chung" nguồn học liệu nhằm giảm thiểu gánh nặng tài chính. Đại diện Viện cũng gợi ý các trường đại học cần chủ động có đề xuất chung gửi Bộ GDĐT và Bộ KH&CN để cơ quan quản lý nhà nước đứng ra hỗ trợ chủ trì mua bản quyền tài nguyên khoa học dùng chung cấp quốc gia.

Hai đơn vị chụp ảnh lưu niệm, khẳng định tinh thần hợp tác chặt chẽ trong công tác phát triển tri thức số.

Hướng tới sự hợp tác hiệu quả và bền vững

Buổi làm việc diễn ra trong không khí thẳng thắn, cởi mở và mang tính thực tiễn cao. Lãnh đạo Trường Đại học Quy Nhơn đánh giá cao tính khả thi của mô hình liên kết chia sẻ tài nguyên và khẳng định việc liên thông dùng chung học liệu là xu thế tất yếu để tối ưu hóa nguồn lực.

Những định hướng và khuyến nghị từ Viện Nghiên cứu và Phát triển Tri thức số không chỉ giúp Trung tâm Số và Học liệu có thêm giải pháp hoàn thiện hệ thống quản lý, mở rộng nguồn tài nguyên số phục vụ bạn đọc, mà còn góp phần quan trọng vào lộ trình hiện đại hóa, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Quy Nhơn trong giai đoạn mới.

Nguyễn Ngọc Yến Thi